Eerste
aanzet tot het modelIn deze eerste aanzet tot het model hebben we een raamwerk voorgesteld voor
modulaire natuurwetenschappelijke artikelen. We hebben vier
classificatietypen geformuleerd die ten grondslag kunnen liggen aan de
modulair structuur, namelijk op basis van de bibliografische gegevens, de
natuurkundige inhoud, de pragmatische functie en de reikwijdte. Bij een
analyse van vijf artikelen uit het onderzoekscorpus
hebben we ons geconcentreerd op de pragmatische
functie en de reikwijdte van de
informatie. De analyse en de modularisering van empirisch materiaal blijken een
waardevolle sturende werking te hebben bij de ontwikkeling van deze
classificaties, met name omdat het resultaat praktisch toepasbaar moet zijn op
informatie-overdracht via reële artikelen (bijvoorbeeld).
Uitgaande van de pragmatische functie van de informatie hebben we een
globale indeling gegeven van samengestelde en elementaire modules. Deze
indeling lijkt bruikbare informatie-eenheden te kunnen opleveren, ofschoon het
begrip pragmatische functie nog onvoldoende gedefinieerd is om de informatie
eenduidig te kunnen karakteriseren. Om de samenhang van de informatie weer te
geven moeten tussen de aldus gedefinieerde modules verbanden geexpliciteerd
worden, waarvan er al een aantal zijn geschetst in de figuur.
We zullen de benodigde verbanden nader inventariseren om een completer beeld te
krijgen van de mogelijke structuur van het modulaire artikel als geheel.
Het identificeren van een interne structuur van de modules geeft zowel houvast
bij de karakterisering van de informatie, als meer samenhang in de eenmaal
gevormde modules. Daarom hebben we verschillende aspecten
in de modules onderscheiden. De aspecten zijn eveneens gebaseerd op de
pragmatische functie en kunnen daarom pas uitgewerkt worden als deze
karakterisering goed gedefinieerd is. We verwachten dat vervolganalyses vanuit
een vakinhoudelijk en een argumentietheoretisch perspectief een nadere
verheldering kunnen geven van de conceptuele en de talige facetten van dit type
karakterisering.
Bij de vervolganalyses zullen we ook verder stilstaan bij de karakterisering
van modules op basis van de reikwijdte. Bij het herschrijven van de artikelen
uit het corpus in modulaire vorm blijkt met name het onderscheiden van micro-
en mesoscopische modules efficiënt (bijvoorbeeld).
Er zal nader onderzocht moeten worden in welke mate deze indeling daadwerkelijk
gehanteerd kan worden bij het schrijven van nieuwe artikelen.
Zoals gezegd zullen we in het model ook aanbevelingen geven voor het schrijven
en het beoordelen van een modulair artikel. Enkele aanbevelingen hebben we al
geschetst, bijvoorbeeld dat het wenselijk is om alle
restricties die relevant zijn voor de methoden op te nemen in de
Methoden-module. Verder zien we de zes hoofdmodules
als vaste componenten van een modulair artikel, omwille van de volledigheid van
het betoog. Het is wel mogelijk dat enkele daarvan slechts verwijzingen naar
andere (mesoscopische) modules bevatten, technisch gesproken dus pointers naar
informatie elders in het gegevensbestand. Submodules kunnen ook optioneel zijn,
of zelfs niet aan de orde, zoals de submodule Opstelling in een theoretisch
artikel.
Na deze eerste modularisering van natuurkundige artikelen is duidelijk dat de
omschakeling van lineariteit naar modulariteit niet betekent dat het
gestandaardiseerde lineaire artikel eenvoudigweg kan worden doorgeknipt op de
verschillende paragraafgrenzen, zoals
momenteel wel gedaan wordt met automatische hypertext-converters. We denken
echter dat het schrijven van een origineel modulair artikel uiteindelijk
efficiënter zal verlopen dan het vertalen van een intrinsiek lineair artikel in
een modulaire vorm. De modulaire structuur is met name ontworpen om het
communicatieproces efficiënter en effectiever te maken voor de lezer die
geïnteresseerd is in specifieke informatie.
Nu de contouren van het model zijn geschetst lijkt een modulaire structurering
van wetenschappelijke artikelen inderdaad te kunnen leiden tot een praktische
verbetering van de communicatie.
Terug naar de inhoudsopgave
van dit artikel
Last modifications on: 8-11 1996